Phần lớn bảng trượt hỏng sớm không phải vì thợ lắp ẩu, mà vì hợp đồng không ghi những thứ đáng ra phải ghi. Lắp sai còn tháo ra làm lại được; mua thiếu chốt chặn hay thiếu ray dưới thì phải đổi cả hệ.
Có 5 chỗ hay bỏ sót, xếp theo mức khó sửa về sau: mặt bảng không yêu cầu chứng chỉ xuất xứ, hệ chỉ có ray trên, thiếu chốt chặn hai đầu ray, bảo hành không nói rõ phạm vi, và không có cam kết cung cấp linh kiện thay thế.
Sai lầm 1, nhận mặt bảng không có chứng chỉ xuất xứ
Mặt bảng là phần chiếm giá trị lớn nhất của một bộ bảng trượt, và cũng là phần khó kiểm bằng mắt nhất. Hai tấm nhìn giống hệt nhau có thể khác nhau hoàn toàn về lớp sơn phủ và độ dày nền thép. Cách kiểm duy nhất là yêu cầu chứng chỉ xuất xứ và chứng chỉ chất lượng (CO và CQ) của lô mặt bảng, ghi thành điều khoản trong hợp đồng chứ không hỏi miệng.
Mặt bảng đạt chuẩn có ba lớp: nền thép cho từ tính, lớp mạ kẽm chống gỉ, lớp sơn nung cho nét viết và chống loá. Loại đạt là thép tấm mạ kẽm có lớp sơn nung sẵn ngay từ nhà máy. Hàng cắt xong mới phun sơn thì lớp sơn bong sau vài năm lau chùi.
Sai lầm 2, hệ chỉ có ray trên thì bảng rung khi viết
Hệ treo một ray rẻ hơn và lắp nhanh hơn. Đổi lại, tấm bảng chỉ được giữ ở mép trên, nên khi giáo viên tì tay viết thì cả tấm đung đưa theo nét bút. Đây là khuyết tật không sửa được bằng cách siết ốc, vì nó nằm ở nguyên lý treo. Muốn hết rung phải bổ sung ray dưới, tức làm lại phần khung.
Ghi vào hợp đồng: hệ có ray trên và ray dưới, ray bắt cố định vào khe đỡ.
Sai lầm 3, không yêu cầu chốt chặn và nắp bịt đầu ray
Chốt chặn giữ tấm bảng không trượt quá hành trình rồi văng ra khỏi ray. Nắp bịt che đầu ray sắc. Hai chi tiết này nhỏ, rẻ, và là chỗ hàng giá thấp hay cắt bớt đầu tiên vì người mua không nghĩ tới.
Hậu quả thì không nhỏ: tấm bảng khổ lớn tuột khỏi ray rơi xuống trong giờ học là tai nạn thật, không phải rủi ro lý thuyết. Ghi vào hợp đồng: mỗi đầu ray có chốt chặn và nắp bịt, kiểm khi nghiệm thu bằng cách kéo từng tấm hết hành trình về cả hai phía.
Sai lầm 4, bảo hành ghi chung chung một dòng
Dòng “bảo hành 12 tháng” không nói được điều cần biết. Một bộ bảng trượt có ba nhóm bộ phận hỏng theo ba kiểu khác nhau:
| Nhóm | Kiểu hỏng | Cần ghi rõ |
|---|---|---|
| Mặt bảng | Bong sơn, ố, mất từ tính | Có bảo hành phần sơn phủ không, hay chỉ bảo hành lỗi sản xuất |
| Hệ ray và con trượt | Mòn, kẹt, kêu | Đây là nhóm hao mòn theo sử dụng, cần nói rõ thuộc bảo hành hay thuộc bảo trì có phí |
| Khung và điểm bắt tường | Lỏng, lệch | Ai chịu trách nhiệm nếu nguyên nhân là tường, không phải bảng |
Không phân nhóm thì lúc có chuyện, hai bên tranh luận xem lỗi thuộc về ai, còn lớp học thì vẫn phải dùng bảng hỏng.
Sai lầm 5, không cam kết linh kiện thay thế
Con trượt, chốt chặn, nắp bịt đầu ray đều là thứ nhỏ. Nhưng thiếu một con trượt là một tấm bảng nằm không, và nếu nhà cung cấp đã đổi mẫu thì không có gì thay vừa. Ghi vào hợp đồng: cam kết cung cấp linh kiện thay thế trong một số năm nhất định, kèm danh mục linh kiện và đơn giá.
Điều khoản này quan trọng với trường học hơn với văn phòng, vì thiết bị trường học thường dùng trên mười năm và ít khi được thay đồng loạt.
Ghi gì vào hồ sơ mời thầu?
- Kích thước mặt bảng, kèm ghi chú khung tổng thể rộng hơn mặt bảng
- Số tấm và kiểu hệ trượt
- Mặt bảng: tiêu chuẩn áp dụng, yêu cầu nộp CO và CQ của lô hàng
- Hệ ray: có ray trên và ray dưới, bắt cố định vào khe đỡ
- Chốt chặn và nắp bịt ở cả hai đầu mỗi ray
- Khung: vật liệu và quy cách, ví dụ sắt hộp 25 × 50 mm sơn tĩnh điện
- Chiều cao mép dưới bảng, đối chiếu TCVN 8794:2011 mục 5.2.12: 0,8 đến 1,0 m với trường trung học
- Đèn rọi bảng đạt 500 lux theo Bảng 4 của cùng tiêu chuẩn, so với 300 lux chiếu sáng chung
- Bảo hành tách theo ba nhóm bộ phận
- Cam kết linh kiện thay thế kèm danh mục và đơn giá
Phần thi công và các mốc nghiệm thu tại công trình nằm ở bài lắp bảng trượt thông minh tại trường học đúng chuẩn. Cách đo tường trước khi chốt kích thước ở bài khung bảng trượt 4 tấm rộng hơn mặt bảng 8 cm. Lịch bảo trì sau khi nhận bàn giao ở bài bảo trì bảng trượt theo năm học.
Hồng Đức sản xuất và lắp bảng trượt cho trường học, tại Lô C, Khu công nghiệp Lễ Môn, phường Quảng Phú, tỉnh Thanh Hóa.
Trước khi ký hợp đồng với bất kỳ bên nào, trường cứ gọi 0914 312 295 hỏi cho rõ phần cấu hình và phần lắp đặt. Hỏi trước đỡ phiền hơn cãi sau.
Nguồn tham khảo
- TCVN 8794:2011 Trường trung học. Yêu cầu thiết kế do Bộ Khoa học và Công nghệ công bố, mục 5.2.12 (chiều cao treo bảng 0,8 đến 1,0 m), Bảng 4 (độ rọi 300 lux phòng học và 500 lux mặt bảng).
- Quy cách khung, hệ ray, chốt chặn và danh mục linh kiện thay thế: hồ sơ kỹ thuật sản phẩm của Công ty Cổ phần Thiết bị giáo dục Hồng Đức.
Bài do bộ phận kỹ thuật Công ty Cổ phần Thiết bị giáo dục Hồng Đức biên soạn, dựa trên hồ sơ sản phẩm và thực tế tham gia cung cấp, nghiệm thu bảng cho các trường tại Thanh Hóa và các tỉnh lân cận.