Trường ngân sách hẹp vẫn mua được bảng trượt dùng lâu năm, vấn đề là cắt đúng chỗ. Có những thứ bỏ đi thì chỉ mất tiện nghi, và có những thứ bỏ đi thì hỏng cả bộ bảng trong vài năm.
Cắt được: số tấm, loại mặt bảng, màn hình tương tác, kiểu giấu khung. Không được cắt: ray dưới, chốt chặn hai đầu ray, và chứng chỉ xuất xứ của mặt bảng.
Bốn thứ cắt được mà không hại tới tuổi thọ bảng
Số tấm. Hệ 2 tấm rẻ hơn hệ 4 tấm cùng chiều dài. Nếu phòng không dùng tivi cỡ lớn thì 2 tấm là đủ. Phần so sánh có ở bài 2 tấm với 4 tấm khác nhau thế nào.
Kiểu giấu khung. Bản giấu khung cho mặt bảng liền đẹp hơn, nhưng đó là tiền mua thẩm mỹ. Bản khung ngoài viết và trượt y hệt, lại còn kéo nhẹ tay hơn.
Màn hình tương tác. Thay bằng tivi thường hoặc máy chiếu chiếu lên chính mặt bảng. Khoản chênh ở đây lớn nhất trong cả phương án.
Mặt ô ly. Chỉ khối lớp 1 và lớp 2 thật sự cần tấm ô ly. Các khối trên lấy mặt trơn hết cũng được. Cách phối mặt bảng theo khối lớp có ở bài mỗi tấm một loại mặt bảng.
Ba thứ cắt là hỏng bộ bảng
| Nếu cắt | Chuyện gì xảy ra |
|---|---|
| Ray dưới | Bảng chỉ treo ở mép trên, giáo viên tì tay viết là cả tấm đung đưa. Đây là khuyết tật của nguyên lý treo, siết ốc không hết, muốn sửa phải làm lại khung |
| Chốt chặn và nắp bịt đầu ray | Tấm bảng trượt quá hành trình rồi văng khỏi ray. Tấm bảng khổ lớn rơi trong lớp học là tai nạn thật |
| Chứng chỉ xuất xứ mặt bảng (CO, CQ) | Mặt bảng là phần chiếm giá trị lớn nhất và khó kiểm bằng mắt nhất. Hàng cắt xong mới phun sơn thì bong lớp sơn sau vài năm lau chùi, mất luôn tính chống loá |
Ba khoản này cộng lại không phải phần lớn giá trị hợp đồng, nhưng chúng quyết định bộ bảng dùng được mấy năm.
Cách thứ hai để giảm chi phí là tận dụng cái đang có
Tận dụng mảng tường chắc. Chọn bức tường chịu lực sẵn có thay vì tường mới xây hoặc tường thạch cao, đỡ được phần gia cố. Trường nên khảo sát tường trước khi mời báo giá, vì gia cố tường là chi phí xây dựng chứ không nằm trong đơn hàng bảng.
Giữ lại mặt bảng cũ khi thay hệ. Nếu trường đang có bảng và chỉ muốn lên hệ trượt, mặt bảng cũ thường tận dụng được nếu còn phẳng và chưa xước tới nền thép. Đây là khoản đáng hỏi trước khi bỏ cả hệ cũ đi.
Làm theo đợt. Trang bị trước cho các phòng dùng nhiều nhất, phần còn lại để năm sau, thay vì hạ chất lượng để đủ tiền làm một lượt cho cả trường.
Khoản chi bắt buộc mà nhiều trường quên tính
Đèn rọi bảng. Bảng 4 của TCVN 8794:2011 do Bộ Khoa học và Công nghệ công bố yêu cầu độ rọi trên mặt bảng đạt 500 lux, cao hơn mức 300 lux của chiếu sáng chung trong phòng học, và ghi rõ đó là độ rọi đứng chống loá. Đèn trần thường không đạt mức ấy trên mặt đứng, nên phần lớn trường hợp phải bổ sung đèn rọi bảng riêng.
Khoản này không nằm trong báo giá bảng nhưng bắt buộc phải có trong dự toán. Trường nào bỏ qua thì lắp xong bảng mới phát hiện thiếu, và khi đó phải xin kinh phí bổ sung. Mục 5.2.12 của cùng tiêu chuẩn quy định mép dưới bảng cách sàn 0,8 đến 1,0 m với trường trung học.
Chi ít không có nghĩa là hồ sơ sơ sài
Ngân sách hẹp càng phải ghi rõ điều khoản, vì trường ít tiền là trường không có tiền mua lại lần hai. Tối thiểu cần có trong hợp đồng:
- Hệ có ray trên và ray dưới, bắt cố định vào khe đỡ
- Chốt chặn và nắp bịt ở cả hai đầu mỗi ray
- Mặt bảng nộp kèm CO và CQ của lô hàng
- Khung: vật liệu và quy cách, ví dụ sắt hộp 25 × 50 mm sơn tĩnh điện
- Bảo hành tách theo ba nhóm: mặt bảng, hệ ray, khung và điểm bắt tường
- Cam kết cung cấp linh kiện thay thế kèm đơn giá
Điều khoản cuối quan trọng với trường ngân sách hẹp hơn bất cứ trường nào khác: thiếu một con trượt mà nhà cung cấp đã đổi mẫu thì tấm bảng nằm không, và trường lại phải xin kinh phí. Danh mục đầy đủ có ở bài năm sai lầm khi mua bảng trượt, còn lịch bảo trì để kéo dài tuổi thọ ở bài bảo trì bảng trượt theo năm học.
Hồng Đức sản xuất bảng trượt tại Lô C, Khu công nghiệp Lễ Môn, phường Quảng Phú, tỉnh Thanh Hóa, đủ dải cấu hình từ gọn nhẹ tới đầy đủ.
Ngân sách tới đâu thì làm tới đó, nhưng đừng cắt vào phần ray và phần khung. Trường cứ nói thẳng mức ngân sách qua 0914 312 295, chúng tôi xếp cấu hình cho vừa.
Nguồn tham khảo
- TCVN 8794:2011 Trường trung học. Yêu cầu thiết kế do Bộ Khoa học và Công nghệ công bố, mục 5.2.12 (chiều cao treo bảng 0,8 đến 1,0 m), Bảng 4 (độ rọi 300 lux phòng học và 500 lux mặt bảng).
- Quy cách khung, hệ ray và danh mục linh kiện thay thế: hồ sơ kỹ thuật sản phẩm của Công ty Cổ phần Thiết bị giáo dục Hồng Đức.
Bài do bộ phận kỹ thuật Công ty Cổ phần Thiết bị giáo dục Hồng Đức biên soạn, dựa trên hồ sơ sản phẩm và thực tế tư vấn phương án cho các trường tại Thanh Hóa và các tỉnh lân cận.