Trường công lập mua thiết bị bằng ngân sách nhà nước nên không chọn theo cảm nhận được: phải mô tả yêu cầu kỹ thuật trước, rồi so các bên theo giá. Hệ quả là chất lượng bộ bảng nhận về do chính bản yêu cầu kỹ thuật quyết định, chứ không do người mua quyết định lúc chọn.
Đây là chỗ hay hỏng. Yêu cầu viết chung chung kiểu “bảng trượt 4 tấm, khung sắt sơn tĩnh điện” thì bên bỏ giá thấp nhất hoàn toàn có thể cắt ray dưới, cắt chốt chặn, dùng mặt bảng không rõ nguồn, mà vẫn đúng hồ sơ.
Vì sao yêu cầu kỹ thuật quan trọng hơn ở trường công?
Trường tư hoặc trung tâm có thể xem hàng mẫu rồi chọn theo cảm nhận trực tiếp: kéo thử tấm bảng, sờ mặt bảng, nhìn khe hở. Trường công mua theo hồ sơ, nên mọi thứ không viết ra đều coi như không yêu cầu. Thêm một điểm khác biệt: tiền đã duyệt theo dự toán thì khó xin bổ sung. Mua phải bộ bảng thiếu ray dưới, ba năm sau bảng rung không viết nổi, trường không có nguồn nào để mua lại. Cho nên với trường công, viết đúng yêu cầu ngay từ đầu là việc duy nhất có thể làm.
Bảy dòng phải có trong yêu cầu kỹ thuật
| Hạng mục | Viết thế nào |
|---|---|
| Số tấm và kiểu hệ | Ghi rõ số tấm, và ghi rõ là trượt trong hay trượt ngoài, khung ngoài hay giấu khung |
| Kích thước | Ghi kích thước mặt bảng, kèm ghi chú khung tổng thể rộng hơn mặt bảng |
| Hệ ray | Có ray trên và ray dưới, bắt cố định vào khe đỡ. Không ghi dòng này là mở đường cho hàng treo một ray |
| An toàn | Chốt chặn và nắp bịt ở cả hai đầu mỗi ray |
| Mặt bảng | Tiêu chuẩn áp dụng và yêu cầu nộp CO và CQ của lô hàng khi giao |
| Khung | Vật liệu và quy cách cụ thể, ví dụ sắt hộp 25 × 50 mm sơn tĩnh điện |
| Bảo hành | Tách theo ba nhóm: mặt bảng, hệ ray và con trượt, khung và điểm bắt tường. Kèm cam kết linh kiện thay thế và đơn giá |
Ba dòng giữa là ba dòng hay bị bỏ trống nhất, và cũng đúng là ba thứ mà bên bỏ giá thấp cắt đầu tiên. Lý do vì sao cắt chúng là hỏng cả bộ bảng nằm ở bài ngân sách hẹp thì cắt gì được, cắt gì không.
Hai khoản phải đưa vào dự toán mà hay bị quên
Đèn rọi bảng. Bảng 4 của TCVN 8794:2011 do Bộ Khoa học và Công nghệ công bố yêu cầu độ rọi trên mặt bảng đạt 500 lux, cao hơn mức 300 lux của chiếu sáng chung trong phòng học, và ghi rõ đó là độ rọi đứng chống loá. Đèn trần thường không đạt mức ấy trên mặt đứng nên phần lớn trường hợp phải có đèn rọi bảng riêng. Khoản này không nằm trong báo giá bảng.
Gia cố tường, nếu tường không chịu lực. Đây là chi phí xây dựng, không thuộc đơn hàng thiết bị. Trường nên khảo sát tường ở từng phòng trước khi lập dự toán, vì phát hiện muộn là phải điều chỉnh cả hai hạng mục.
Nghiệm thu thì kiểm những gì?
Bốn việc làm được ngay tại chỗ, không cần dụng cụ:
- Kéo từng tấm hết hành trình về cả hai phía. Tấm phải dừng lại ở chốt chặn, không trôi quá
- Tì tay viết ở mép tấm. Bảng rung theo nét bút là dấu hiệu thiếu ray dưới hoặc ray dưới lỏng
- Sờ hai đầu ray. Phải có nắp bịt, không để đầu ray sắc lộ ra
- Đối chiếu CO và CQ của lô mặt bảng với hồ sơ dự thầu
Nên ghi bốn mục này thành biên bản nghiệm thu, vì đó cũng là căn cứ khi cần bảo hành về sau. Quy trình lắp đặt và các mốc kiểm tại công trình có ở bài lắp bảng trượt tại trường học đúng chuẩn.
Chọn cấu hình theo cấp học
Với cùng một mức kinh phí, cấu hình hợp lý khác nhau theo khối lớp:
- Tiểu học: nên có một tấm mặt ô ly cho lớp 1 và lớp 2. Ưu tiên bản khung ngoài vì kéo nhẹ tay hơn bản giấu khung, mà giáo viên tiểu học kéo bảng nhiều lần mỗi tiết
- Trung học cơ sở và trung học phổ thông: mặt trơn hết. Phòng bộ môn Tin học hoặc phòng thí nghiệm thì cân nhắc mặt trắng viết bút dạ để tránh bụi phấn
- Phòng có tivi cỡ lớn: chốt cỡ màn hình trước rồi mới tính bố cục bảng, vì màn hình chiếm chỗ ngay trên mảng tường dành cho mặt viết
Chiều cao treo áp dụng chung: mục 5.2.12 của TCVN 8794:2011 quy định mép dưới bảng cách sàn 0,8 đến 1,0 m với trường trung học.
Hồng Đức đã cung cấp bảng trượt cho nhiều gói thầu thiết bị trường học, sản xuất tại Lô C, Khu công nghiệp Lễ Môn, phường Quảng Phú, tỉnh Thanh Hóa.
Cán bộ viết yêu cầu kỹ thuật cần mẫu thông số để tham khảo thì gọi 0914 312 295. Chúng tôi gửi bản mô tả đầy đủ để bên mời thầu tự biên tập lại.
Nguồn tham khảo
- TCVN 8794:2011 Trường trung học. Yêu cầu thiết kế do Bộ Khoa học và Công nghệ công bố, mục 5.2.12 (chiều cao treo bảng 0,8 đến 1,0 m), Bảng 4 (độ rọi 300 lux phòng học và 500 lux mặt bảng).
- Quy cách khung, hệ ray, chốt chặn và danh mục linh kiện thay thế: hồ sơ kỹ thuật sản phẩm của Công ty Cổ phần Thiết bị giáo dục Hồng Đức.
Bài do bộ phận kỹ thuật Công ty Cổ phần Thiết bị giáo dục Hồng Đức biên soạn, dựa trên hồ sơ sản phẩm và thực tế tham gia cung cấp, nghiệm thu bảng cho các trường công lập tại Thanh Hóa và các tỉnh lân cận.