Phần lớn hỏng hóc của bàn ghế học sinh bắt đầu từ 1 chỗ duy nhất: mối liên kết bị lỏng. Ốc lỏng thì khung bắt đầu lắc, lắc lâu ngày làm lỗ bắt vít rộng ra, và tới lúc ấy siết lại cũng không chặt được nữa.
Nghĩa là việc đáng làm nhất không phải sửa khi hỏng, mà là siết lại ốc vít mỗi học kỳ một lần. Dưới đây là bảng tra theo triệu chứng, và ranh giới giữa việc nhà trường tự làm với việc phải gọi nhà sản xuất.
Tra theo triệu chứng
| Triệu chứng | Nguyên nhân thường gặp | Xử lý |
|---|---|---|
| Ghế lắc khi ngồi | Ốc bắt chân ghế lỏng | Siết lại theo thứ tự chéo nhau, không siết chặt một bên rồi mới sang bên kia |
| Ghế vẫn lắc sau khi siết | Lỗ bắt vít đã rộng, hoặc khung cong | Việc này cần thay chi tiết, gọi nhà sản xuất. Siết thêm chỉ làm lỗ rộng nhanh hơn |
| Bàn kênh, bốn chân không cùng chạm sàn | Nền lớp không phẳng, hoặc đế chân mòn không đều | Kiểm nền trước. Nền phẳng mà bàn vẫn kênh thì chỉnh đế chân |
| Mặt bàn xước lộ lõi khác màu | Xước qua lớp phủ bề mặt của ván công nghiệp | Không dặm lại được bằng sơn. Xước diện rộng thì thay mặt, còn xước lẻ thì chấp nhận |
| Mép mặt bàn phồng, bong chỉ nẹp | Nước ngấm vào cạnh ván qua chỗ nẹp hở | Thay mặt bàn. Phòng ngừa bằng cách không lau quá ướt và không để nước đọng ở mép |
| Khung sắt xước lộ kim loại, có điểm gỉ | Lớp sơn tĩnh điện bị va đập | Dặm lại được. Xử lý sớm khi mới lộ kim loại, đừng đợi tới lúc gỉ lan |
| Học sinh ngồi vẹo, cúi gập người | Nhiều khả năng sai cỡ số, không phải hỏng | Xem mục bên dưới |
Lỗi nặng nhất không phải hỏng, mà là sai cỡ số
Bàn ghế còn nguyên vẹn nhưng không đúng cỡ với học sinh thì vẫn là lỗi, và là lỗi ảnh hưởng tới trẻ nhiều hơn mọi hỏng hóc vật lý. Căn cứ để kiểm là bảng cỡ số của Thông tư liên tịch 26/2011/TTLT-BGDĐT-BKHCN-BYT do Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Y tế cùng ban hành, chia bàn ghế theo khoảng chiều cao học sinh. Bảng đầy đủ có ở dòng sản phẩm bàn ghế học sinh làm theo Thông tư 26.
Ba dấu hiệu nhận ra ngay trong lớp:
- Chân không chạm sàn, hoặc chạm nhưng mép ghế ép vào mặt sau đùi. Ghế cao quá
- Phải nhô vai mới đặt được cẳng tay lên mặt bàn. Bàn cao quá so với ghế
- Cúi gập người xuống sát vở. Bàn thấp quá, hoặc thiếu sáng nên phải ghé sát
Điểm cần lưu ý khi xử lý: trong cùng một phòng bán trú, các bộ phải cùng một cỡ. Bộ cao 570 mm kê cạnh bộ cao 640 mm thì khi ghép mặt bàn thành chỗ nằm, chỗ tiếp giáp sẽ gồ ghề và có nguy cơ trượt ngã.
Lịch kiểm tra gắn vào mốc năm học
Đặt lịch theo tháng thì nhà trường hay quên. Gắn vào mốc sẵn có thì dễ nhớ và dễ giao việc:
- Trước khai giảng: siết lại toàn bộ ốc vít, kiểm bàn ghế kênh, rà soát cỡ số theo chiều cao học sinh của lớp năm nay
- Cuối học kỳ I: siết ốc lần hai, kiểm mặt bàn có chỗ xước sâu hoặc phồng mép không
- Cuối năm học: lập danh sách việc cần sửa trong hè, gồm cả các bộ cần chuyển sang lớp khác cho khớp cỡ
Việc rà soát cỡ số nên làm đầu năm, vì trẻ cao lên trong hè. Bộ vừa với lớp 3 năm ngoái có thể đã chật với chính các em ấy khi lên lớp 4.
Lau và giữ mặt bàn
- Lau ẩm rồi lau khô lại ngay, không để nước đọng ở mép bàn. Mép ván là chỗ ngấm nước rồi phồng
- Không dùng chất tẩy mạnh lên mặt gỗ công nghiệp, vì lớp phủ bề mặt rất mỏng
- Không cạo bằng vật cứng. Một vết cạo là một chỗ lộ lõi vĩnh viễn
- Nhắc học sinh không dùng dao rọc giấy trực tiếp trên mặt bàn, đây là nguyên nhân xước sâu phổ biến nhất
Với bàn ghế mầm non bằng nhựa PP nguyên sinh thì dễ hơn nhiều: màu pha ngay khi đúc nên xước vẫn cùng màu, và rửa được bằng nước.
Việc nào trường tự làm, việc nào gọi nhà sản xuất?
Trường tự làm: siết ốc vít, chỉnh đế chân, dặm sơn chỗ khung xước, lau và bảo quản mặt bàn, rà soát cỡ số và đổi bộ giữa các lớp. Gọi nhà sản xuất: khung cong, lỗ bắt vít đã rộng, thay mặt bàn, thay chi tiết khung, và mọi việc cần hàn hoặc tháo rời kết cấu. Ranh giới này có lý do thực tế: siết thêm vào một lỗ vít đã rộng sẽ làm nó rộng nhanh hơn, và tới lúc đó thì phải thay cả chi tiết thay vì chỉ thay con vít.
Phòng hơn sửa, bốn điều khoản nên có trong hợp đồng
- Cam kết cung cấp linh kiện thay thế gồm ốc vít, đế chân, mặt bàn rời, kèm đơn giá
- Bảo hành tách theo nhóm: mặt bàn, khung, và các chi tiết hao mòn
- Ghi rõ cỡ số của từng lô hàng, để sau này rà soát và đổi giữa các lớp còn biết đường
- Ghi mã màu, để đợt mua bổ sung còn khớp với số cũ
Điều khoản đầu quan trọng nhất với trường học, vì thiết bị dùng trên mười năm và ít khi được thay đồng loạt. Thiếu một con vít đúng loại mà nhà cung cấp đã đổi mẫu thì cả bộ bàn ghế nằm không.
Hồng Đức bảo hành bàn ghế học sinh 12 tháng và nhận sửa cả hàng ngoài bảo hành, từ xưởng tại Lô C, Khu công nghiệp Lễ Môn, phường Quảng Phú, tỉnh Thanh Hóa.
Sắp vào năm học mà bàn ghế có chỗ lung lay hay mất ốc thì gọi 0914 312 295 sớm. Đợt hè bao giờ cũng đông việc.
Nguồn tham khảo
- Thông tư liên tịch 26/2011/TTLT-BGDĐT-BKHCN-BYT do Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Y tế ban hành, hướng dẫn tiêu chuẩn bàn ghế học sinh trường tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông. Xem tại Công báo Chính phủ.
- Đặc điểm vật liệu và danh mục linh kiện thay thế: hồ sơ kỹ thuật sản phẩm của Công ty Cổ phần Thiết bị giáo dục Hồng Đức.
- Bài này không đưa tỷ lệ kiểu “chiều cao ghế bằng 25% chiều cao học sinh”, vì không dẫn được văn bản nào quy định như vậy. Căn cứ để kiểm cỡ số là bảng cỡ số của Thông tư 26.
Bài do bộ phận kỹ thuật Công ty Cổ phần Thiết bị giáo dục Hồng Đức biên soạn, dựa trên hồ sơ sản phẩm và các ca bảo hành, sửa chữa thực tế tại trường học ở Thanh Hóa và các tỉnh lân cận.