Bảng trượt ngang: cơ chế hoạt động và cách bố trí đúng trong phòng học

Bảng trượt ngang là hệ khung ray trượt bằng hợp kim nhôm, mang các tấm bảng từ chạy ngang để lộ ra hoặc che đi màn hình lắp cố định ở giữa. Đây là cơ cấu cơ khí, không phải màn hình cảm ứng. Chiều ngang phổ biến 3,2 m đến 3,6 m, bằng đúng một tấm bảng lớp học thông thường.

Phần quan trọng mà ít người để ý là vị trí lắp. TCVN 7491:2005 yêu cầu học sinh ngồi hàng bàn đầu phải có góc nhìn tới bảng không nhỏ hơn 30°, và hàng bàn cuối cách bảng không quá 8 m.

Bảng trượt ngang thông minh và giáo dục hiện đại
Bảng trượt ngang thông minh và giáo dục hiện đại

Bảng trượt hoạt động thế nào?

Một hệ bảng trượt gồm ba phần:

  • Khung ray trượt bằng hợp kim nhôm, gắn cố định vào tường
  • Vị trí trung tâm để lắp tivi hoặc màn hình tương tác
  • Các tấm bảng từ chia thành hệ 2 tấm hoặc 4 tấm, chạy trên ray

Giáo viên kéo các tấm bảng sang hai bên thì màn hình lộ ra, kéo khép lại thì che màn hình và có nguyên mặt bảng để viết.

Cần nói rõ một điểm hay bị hiểu nhầm: bản thân bảng trượt không có mạch điện tử. Nó không phải màn hình cảm ứng, không kết nối internet, không lưu trữ được bài giảng. Phần công nghệ nằm ở chiếc tivi hoặc màn hình tương tác lắp bên trong, còn bảng trượt là cơ cấu cơ khí giúp hai thứ đó dùng chung một vị trí trên tường.

Hiểu đúng chỗ này quan trọng khi lập dự toán: bảng trượt và màn hình là hai hạng mục riêng, mua riêng, bảo hành riêng.

Vấn đề mà bảng trượt sinh ra để giải quyết

Trước đây khi lắp tivi vào lớp học, chỉ có hai lựa chọn, cả hai đều dở.

Treo tivi lệch sang một bên thì học sinh phải quay đầu qua lại giữa bảng và màn hình suốt tiết học. Học sinh ngồi phía đối diện nhìn màn hình ở góc rất chéo.

Treo tivi chính giữa thì mất phần đẹp nhất của mặt tường, bảng viết bị đẩy ra rìa.

Bảng trượt gộp cả hai vào một vị trí chính giữa. Học sinh nhìn một chỗ duy nhất, dù đang nhìn chữ viết tay hay nhìn slide.

Bố trí bảng trong phòng học: căn cứ nào?

Đây là phần thường bị bỏ qua khi mua bảng. Mua bảng tốt mà lắp sai vị trí thì học sinh cuối lớp vẫn không nhìn rõ.

Sơ đồ bố trí bàn ghế so với bảng trong phòng học theo TCVN 7491:2005, góc nhìn tối thiểu 30 độ và hàng bàn cuối cách bảng không quá 8 m
Sơ đồ bố trí bàn ghế so với bảng trong phòng học theo TCVN 7491:2005, góc nhìn tối thiểu 30 độ và hàng bàn cuối cách bảng không quá 8 m
Bố trí bàn ghế so với bảng
Theo TCVN 7491:2005 do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành
Điều Nội dung Yêu cầu
3.6 Góc nhìn tới bảng của học sinh hàng bàn đầu Không nhỏ hơn 30°
3.7 Khoảng cách từ hàng bàn cuối tới bảng Không lớn hơn 8 m
3.5 Khoảng cách giữa hai hàng bàn 95 – 100 cm
3.4 Khoảng cách giữa hai dãy bàn Không nhỏ hơn 80 cm
3.2 Kích thước phòng học Rộng không quá 6,5 m, dài không quá 8,5 m

TCVN là tiêu chuẩn, áp dụng tự nguyện, khác với quy chuẩn QCVN bắt buộc. Nhưng đây là căn cứ kỹ thuật rõ ràng nhất hiện có để kiểm tra cách bố trí.

Hai con số đầu đáng chú ý nhất.

Góc nhìn 30° nói về học sinh ngồi ở đầu bàn ngoài cùng của hàng đầu tiên. Em đó nhìn bảng ở góc chéo nhất trong lớp. Nếu bàn đầu kê quá sát bảng, góc nhìn tụt xuống dưới 30° và em đó gần như không đọc được phần bảng ở phía xa.

Khoảng cách 8 m giới hạn chiều sâu lớp học. Xa hơn mức đó, chữ viết trên bảng bắt đầu quá nhỏ so với thị lực bình thường.

Chọn hệ 2 tấm hay 4 tấm?

Cả hai đều giữ nguyên chiều ngang mặt tường, khác nhau ở cách chia mảng.

  • Hệ 2 tấm: hai cánh trượt sang hai bên. Đơn giản, ít chi tiết chuyển động, giá thấp hơn. Phù hợp phòng học phổ thông với màn hình cỡ vừa.
  • Hệ 4 tấm: chia nhỏ hơn nên khi mở ra, phần bảng còn dùng được nhiều hơn. Phù hợp khi màn hình lớn hoặc giáo viên cần vừa trình chiếu vừa viết.

Cách chọn thực tế: đo kích thước màn hình định lắp trước, rồi mới chọn hệ chia mảng. Làm ngược lại thì hay bị tình trạng mở bảng ra vẫn che mất một phần màn hình.

Bảng từ xanh viết phấn hay bảng trắng viết bút dạ?

Bề mặt của bảng trượt là bảng từ, và chọn loại nào thì tuỳ thói quen dạy học.

  • Bảng từ xanh viết phấn: quen thuộc với đa số trường phổ thông, chi phí vận hành thấp. Nhược điểm là bụi phấn.
  • Bảng từ trắng viết bút dạ: không bụi, nhưng bề mặt sáng nên dễ bị loá khi có đèn hoặc cửa sổ chiếu thẳng vào.

Nếu chọn bảng trắng, cần xem kỹ hướng ánh sáng trong phòng. Đèn lắp thẳng phía trước bảng hoặc cửa sổ đối diện bảng đều gây loá, và học sinh ngồi chéo góc chịu ảnh hưởng nặng nhất.

Những chỗ hay sai khi lắp đặt

  • Lắp trước, đo sau. Khung ray bắt vít vào tường, tháo ra lắp lại để lại lỗ trên tường và ảnh hưởng độ chắc
  • Không tính chiều cao bục giảng. Phòng có bục cao thì vị trí bảng phải nâng theo, nếu không giáo viên viết bị với
  • Bỏ qua vị trí ổ điện. Màn hình lắp giữa bảng cần nguồn điện và dây tín hiệu đi vào đúng chỗ đó, phải chuẩn bị từ khi làm điện
  • Chọn màn hình quá lớn so với hệ bảng. Mở bảng ra vẫn che mất mép màn hình

Ghi gì vào hồ sơ mời thầu?

  • Chiều ngang tổng thể của hệ bảng, khớp với mảng tường thực tế
  • Hệ 2 tấm hay 4 tấm, và kích thước màn hình dự kiến lắp ở giữa
  • Loại bề mặt: bảng từ xanh viết phấn hay bảng từ trắng viết bút dạ
  • Vật liệu khung ray và yêu cầu về độ êm khi trượt
  • Yêu cầu nhà thầu khảo sát vị trí ổ điện và đường dây tín hiệu trước khi lắp

Bảng trượt Hồng Đức

Nội thất Hồng Đức, tên đầy đủ là Công ty Cổ phần Thiết bị giáo dục Hồng Đức, tự sản xuất hệ bảng trượt tại nhà máy, nên nhận đặt theo kích thước mảng tường thực tế của từng phòng học thay vì chỉ bán kích thước có sẵn.

  • 22năm sản xuất nội thất giáo dục
  • 48.000m² nhà máy tại KCN Lễ Môn
  • 20.000+khách hàng toàn quốc
  • 500+sản phẩm mỗi ngày

Nhà máy: Lô C, KCN Lễ Môn, phường Quảng Phú, tỉnh Thanh Hóa. Hotline: 0914 312 295.

Nguồn tham chiếu

  1. TCVN 7491:2005. Ecgônômi — Bố trí bàn ghế học sinh trong phòng học, do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành năm 2005. Các điều 3.2, 3.4, 3.5, 3.6, 3.7.
  2. Phân định tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật theo Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật. Cổng thông tin điện tử Bộ Khoa học và Công nghệ
  3. Kích thước hệ bảng trượt: thông số sản phẩm của Công ty Cổ phần Thiết bị giáo dục Hồng Đức.