Thư viện đạt chuẩn, tiên tiến, xuất sắc là cách gọi cũ đã hết hiệu lực

Ba mức “thư viện đạt chuẩn, thư viện tiên tiến, thư viện xuất sắc” thuộc Quyết định 01/2003/QĐ-BGDĐT đã hết hiệu lực từ ngày 07/01/2023. Thay thế bằng hai mức của Thông tư 16/2022/TT-BGDĐT: Mức độ 1 và Mức độ 2.

Nghĩa là hồ sơ, kế hoạch hay hồ sơ mời thầu còn ghi “thư viện tiên tiến” hoặc “thư viện xuất sắc” đang viện dẫn một văn bản không còn hiệu lực.

Cách gọi cũ và cách gọi mới

Hai hệ thống khác nhau cả về số mức lẫn cách đánh giá, nên không quy đổi một đối một được.

So sánh hai hệ thống tiêu chuẩn thư viện trường học
Quyết định 01/2003 đã được thay thế bởi Thông tư 16/2022
Nội dung Quy định cũ Quy định hiện hành
Văn bản Quyết định 01/2003/QĐ-BGDĐT, sửa đổi bởi Quyết định 01/2004/QĐ-BGDĐT Thông tư 16/2022/TT-BGDĐT
Hiệu lực Đã hết hiệu lực 07/01/2023 Từ 07/01/2023
Số mức Ba mức Hai mức
Tên gọi các mức Đạt chuẩn · Tiên tiến · Xuất sắc Mức độ 1 · Mức độ 2
Phạm vi áp dụng Trường phổ thông Mầm non và phổ thông

Thông tư 16/2022/TT-BGDĐT ban hành ngày 22/11/2022, quy định tiêu chuẩn về tài nguyên thông tin, cơ sở vật chất, thiết bị chuyên dùng, hoạt động thư viện và quản lý thư viện.

Sơ đồ mốc thời gian: ba mức thư viện đạt chuẩn tiên tiến xuất sắc hết hiệu lực từ 07/01/2023, thay bằng Mức độ 1 và Mức độ 2
Quyết định 01/2003 hết hiệu lực từ 07/01/2023, thay bằng hai mức của Thông tư 16/2022.

Vì sao không quy đổi thẳng từ mức cũ sang mức mới?

Vì hai hệ thống đo những thứ khác nhau. Quy định cũ xếp hạng theo mức độ đầu tư: thư viện càng nhiều sách, càng rộng thì càng lên hạng cao. Ba mức là ba nấc thang phấn đấu.

Thông tư 16/2022 không xếp hạng theo cách đó. Hai mức phản ánh hai cách vận hành khác nhau. Mức độ 1 là thư viện lưu giữ và cho mượn sách, tính theo diện tích phòng. Mức độ 2 là thư viện có chỗ cho học sinh ngồi đọc và học tại chỗ, tính theo số chỗ ngồi. Chi tiết số liệu từng mức xem tại bài tiêu chuẩn thư viện trường học.

Một thư viện từng được công nhận “tiên tiến” theo quy định cũ vẫn có thể chưa đạt Mức độ 2, nếu chưa tách phòng đọc học sinh và phòng đọc giáo viên.

Giá sách đơn 18C2N
Giá sách đơn 18C2N

Nhà trường cần làm gì?

  • Rà lại hồ sơ và kế hoạch. Văn bản nội bộ, báo cáo, kế hoạch đầu tư còn dùng cụm “thư viện tiên tiến” hoặc “thư viện xuất sắc” nên cập nhật sang Mức độ 1 hoặc Mức độ 2.
  • Kiểm tra lại hồ sơ mời thầu. Hồ sơ viện dẫn Quyết định 01/2003 là viện dẫn văn bản hết hiệu lực, có thể bị vướng khi thẩm định.
  • Đối chiếu hiện trạng với mức mới. Xác định thư viện đang ở Mức độ 1 hay Mức độ 2, rồi mới lập kế hoạch bổ sung.

Vì sao cách gọi cũ vẫn còn phổ biến?

Ba mức cũ tồn tại gần hai mươi năm, từ 2003 đến đầu 2023, nên đã đi vào thói quen của nhiều thế hệ cán bộ thư viện và ban giám hiệu. Bảng hiệu, giấy khen và hồ sơ lưu trữ của nhiều trường vẫn ghi theo cách cũ. Điều này không sai về mặt lịch sử. Danh hiệu đã được công nhận trước đây vẫn là thành tích có thật của nhà trường. Nhưng khi lập hồ sơ mới, đặc biệt là hồ sơ có yếu tố pháp lý như dự toán và mời thầu, cần dùng cách gọi hiện hành.

Bàn đọc thư viện tròn 6 chỗ 18C2H
Bàn đọc thư viện tròn 6 chỗ 18C2H

Thay đổi này ảnh hưởng gì tới việc mua nội thất?

Ảnh hưởng trực tiếp, vì hai hệ thống đặt trọng tâm khác nhau. Theo cách cũ, lên hạng chủ yếu là tăng số đầu sách và mở rộng diện tích, nên nội thất tập trung vào giá kệ. Theo Thông tư 16/2022, chuyển từ Mức độ 1 lên Mức độ 2 đòi hỏi tách phòng đọc và bảo đảm số chỗ ngồi. Việc mua sắm chuyển trọng tâm sang bàn ghế đọc, quầy thủ thư cho khu mượn trả riêng, và bố trí lại toàn bộ mặt bằng.

Trường nào đang lập kế hoạch nâng cấp thư viện nên xác định mức đích trước khi lập dự toán, vì danh mục nội thất của hai mức khác nhau đáng kể.

Giá sách thư viện HTV11 một mặt, kê sát tường
Giá sách thư viện HTV11 một mặt, kê sát tường

Nội thất thư viện theo tiêu chuẩn hiện hành

Nội thất Hồng Đức, tên đầy đủ là Công ty Cổ phần Thiết bị giáo dục Hồng Đức, sản xuất giá kệ sách, bàn ghế đọc và quầy thủ thư cho thư viện trường học, tư vấn phương án theo Mức độ 1 hoặc Mức độ 2 mà nhà trường đang hướng tới.

  • 22năm sản xuất nội thất giáo dục
  • 48.000m² nhà máy tại KCN Lễ Môn
  • 20.000+khách hàng toàn quốc
  • 500+sản phẩm mỗi ngày

Liên quan đến chủ đề này, xem thêm xu hướng thiết kế thư viện trường học, bàn đọc sách thư viện chọn theo số chỗ và quy chuẩn và tiêu chuẩn khác nhau thế nào khi mua sắm cho trường học.

Nhà máy: Lô C, KCN Lễ Môn, phường Quảng Phú, tỉnh Thanh Hóa. Hotline: 0914 312 295.

Nguồn tham chiếu

  1. Thông tư số 16/2022/TT-BGDĐT ngày 22/11/2022 của Bộ Giáo dục và Đào tạo, hiệu lực 07/01/2023. Ban hành Quy định tiêu chuẩn thư viện cơ sở giáo dục mầm non và phổ thông. Cổng thông tin văn bản Chính phủ
  2. Quyết định số 01/2003/QĐ-BGDĐT về tiêu chuẩn thư viện trường phổ thông, sửa đổi bởi Quyết định số 01/2004/QĐ-BGDĐT. Đã hết hiệu lực từ 07/01/2023.