Bàn thí nghiệm khác mọi loại bàn khác ở một chỗ: nó có điện và nước gắn sẵn. Mã HTNHS3 mang theo nguồn 220V, nguồn 0 đến 24V, ổ cắm, một chậu rửa và một vòi nước.
Nên thứ tự làm phòng đảo ngược so với phòng học thường: chốt bản vẽ kê bàn trước, rồi thợ điện nước mới vào. Làm ngược là phải đục lại sàn.
Bước đầu, đo phòng và đếm chỗ cần nước
Hai con số quyết định mọi thứ sau đó, và cả hai đều đo được trong buổi sáng. Chiều rộng phòng. Đo cả chiều rộng chứ đừng chỉ tính diện tích. Phòng dài và hẹp thì bàn kê một hàng dọc, giáo viên đi lại vướng và hàng cuối nhìn bảng quá chéo.
Số chỗ cần điện và nước. Đếm theo chỗ làm việc, không đếm theo bàn. Một bàn dài 2200 mm phục vụ nhiều học sinh nhưng có thể chỉ có một chậu rửa.
Nếu trường đã có phòng liền kề để làm phòng chuẩn bị thì càng tốt. Bàn chuẩn bị mã HTNLV5C khổ 2400 × 1200 mm, chiếm chỗ bằng bốn bàn học sinh, nên để trong phòng học thì mất chỗ ngồi.
Bước hai, chốt bản vẽ kê bàn
Đây là bước quyết định, vì bản vẽ này là thứ thợ điện nước cầm theo. Hai kiểu kê, chọn theo môn dạy: Áp tường. Ống điện nước chạy dọc tường, thi công đơn giản và rẻ hơn. Nhưng giáo viên chỉ tới được một phía bàn, khó quan sát thao tác học sinh.
Kê giữa phòng. Học sinh đứng quanh bàn, giáo viên đi được bốn phía. Đổi lại phải chôn ống dưới sàn ra tới giữa phòng, và việc đó chỉ làm được lúc xây hoặc lúc cải tạo lớn.
Chọn kiểu kê giữa phòng mà báo muộn thì gần như chắc chắn phải chạy ống nổi, vừa xấu vừa vướng chân.
Bước ba, điện nước và thoát sàn
Ba thứ phải nói rõ với bên thi công, và nói bằng bản vẽ chứ không nói miệng:
- Vị trí từng chậu rửa, kèm đường cấp và đường thoát
- Vị trí ổ cắm trên mặt bàn, và đường từ nguồn điều khiển trung tâm tới từng bàn
- Điểm thoát sàn, cho trường hợp đổ nước hoặc rửa sàn
Bàn hoá sinh còn cần nguồn 0 đến 24V cả một chiều lẫn xoay chiều, lấy từ nguồn điều khiển trung tâm. Đây là hệ riêng, không phải ổ điện dân dụng, nên phải đưa vào hồ sơ điện từ đầu.
Bước bốn, đo trần trước khi đặt tủ
Tủ phòng thí nghiệm cao hơn tủ thường nhiều, và đây là thứ không cắt ngắn được.
| Tủ | Mã | Chiều cao |
|---|---|---|
| Tủ đựng hoá chất cao | HTN25B | 2100 mm |
| Tủ hút khí độc đứng sàn | HTN26, HTN26B | 2040 mm |
| Tủ đựng dụng cụ | HTS05 | 1830 mm |
| Tủ đựng hoá chất | HTN25 | 1760 mm |
Phòng cải tạo hay có dầm ngang hoặc hộp kỹ thuật chạy sát trần. Đo chỗ định kê tủ chứ đừng đo chỗ trống nhất của phòng. Tủ hút khí độc còn cần đường thoát khí ra ngoài. Vị trí tủ vì thế bị ràng buộc bởi vị trí tường ngoài, nên chốt sớm cùng lúc với bản vẽ kê bàn.
Bước cuối, lắp đặt và kiểm
Sáu chỗ kiểm trước khi ký bàn giao, làm ngay khi thợ còn ở đó:
- Mở vòi từng chậu, xem chảy và thoát có thông không
- Cắm thử từng ổ điện trên mặt bàn
- Kiểm nguồn 0 đến 24V ở bàn hoá sinh
- Chạy thử tủ hút khí độc, đứng cạnh xem có hút thật không
- Lắc bàn, nhất là bàn có chậu rửa vì phần khoét làm mặt yếu đi
- Sờ mép khoét quanh chậu, xem đã bịt kín chưa
Chỗ cuối là chỗ hỏng trước nhất trong phòng thí nghiệm. Nước len xuống mép khoét thì vài năm sau phần dưới mục, trong khi mặt bàn vẫn còn tốt.
Ba chỗ hay vỡ kế hoạch
Chọn bàn sau khi đã đi điện nước. Lỗi phổ biến nhất. Bàn 2200 mm và bàn 1200 mm có số chậu rửa khác nhau, nên đi ống trước là gần như chắc lệch.
Quên chiều cao ghế. Bàn cao 850 mm phải đi với ghế cao có thanh kê chân. Mua bàn một đợt rồi mua ghế đợt sau là dễ lệch.
Không chừa lối thoát. Kê kín phòng cho đủ chỗ ngồi thì lúc đổ hoá chất không có đường chạy. Khoảng trống giữa phòng quan trọng hơn thêm một bàn.
Phần mã và kích thước từng loại bàn có ở bài các loại bàn thí nghiệm, còn phần chọn mặt bàn ở bài chọn mặt bàn thí nghiệm, ba loại và loại nào chịu được gì.
Nội thất Hồng Đức nhận thiết kế và thi công trọn gói phòng thí nghiệm trường học, tự sản xuất bàn, ghế và tủ tại Lô C, Khu công nghiệp Lễ Môn, phường Quảng Phú, tỉnh Thanh Hóa.
Trường gọi 0914 312 295 đặt lịch khảo sát. Chúng tôi đo tận nơi rồi giao bản vẽ kê bàn kèm vị trí điện nước, để bên thi công xây dựng dùng luôn.
Ghi chú về số liệu
- Thông số điện 220V, nguồn 0 đến 24V một chiều và xoay chiều, ổ cắm, chậu rửa và vòi nước lấy từ hồ sơ mã HTNHS3 của Công ty Cổ phần Thiết bị giáo dục Hồng Đức.
- Kích thước bàn 2200 mm, bàn chuẩn bị 2400 × 1200 mm, bàn cao 850 mm, và chiều cao các tủ HTN25, HTN25B, HTN26, HTN26B, HTS05 lấy từ cùng nguồn. Rà ngày 14/09/2026.
- Thứ tự các bước, sáu chỗ kiểm khi bàn giao và ba chỗ hay vỡ kế hoạch là kinh nghiệm thi công tại xưởng, không phải quy định bắt buộc.
- Trường cần đối chiếu định mức diện tích phòng học bộ môn thì xem Quy định ban hành kèm Thông tư số 14/2025/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo, sửa đổi Thông tư 14/2020/TT-BGDĐT.
Bài do bộ phận kinh doanh Công ty Cổ phần Thiết bị giáo dục Hồng Đức biên soạn, dựa trên hồ sơ sản phẩm và thực tế thi công phòng thí nghiệm cho trường học tại Thanh Hóa và các tỉnh lân cận.