Checklist setup phòng STEAM lần đầu cho trường mới mở: Làm sao để phòng như một không gian sáng tạo thật sự?

Khi bắt đầu thiết kế phòng STEAM cho một ngôi trường mới, điều nhiều người thường nghĩ đến đầu tiên là mua gì? Nhưng thực tế, câu hỏi quan trọng hơn phải là: Làm sao để không gian này tạo cảm hứng cho giáo viên và khiến học sinh muốn khám phá ngay khi bước vào? Nội thất không đơn thuần là bàn ghế. Nó là cách kể chuyện về triết lý giáo dục của nhà trường. Một phòng STEAM chuẩn không phải đồ đạc thật nhiều, mà là bố cục đúng – lựa chọn đúng – trải nghiệm đúng.

Checklist dưới đây không chỉ giúp bạn biết cần chuẩn bị gì, mà còn giúp hình dung cảm giác của căn phòng sau khi hoàn thiện.

>> Khác biệt giữa STEM và STEAM – Hiểu đúng để ứng dụng hiệu quả trong giáo dục hiện đại

1. Khởi đầu: Bố trí nội thất như thế nào?

Trước khi chọn bàn ghế hay tủ kệ, hãy tưởng tượng học sinh sẽ di chuyển như thế nào trong một tiết STEAM:

  • Các em bước vào phòng → dễ dàng tìm chỗ ngồi

  • Khi thí nghiệm → di chuyển tới khu thực hành thuận tiện

  • Khi cần robot → vào tủ khu công nghệ mà không gây lộn xộn

  • Khi hoàn thiện sản phẩm → trưng bày ở một khu đủ tự hào

Chính dòng chảy này sẽ dẫn bạn tới việc bố trí nội thất hợp lý – thay vì mua tràn lan.

2. Bàn ghế: nơi mọi ý tưởng được bắt đầu

Một phòng STEAM không thể có bàn ghế cứng nhắc như phòng họp. Học sinh cần di chuyển – xoay – thảo luận – thử nghiệm liên tục. Vì vậy:

  • Bàn nhóm hình lục giác hoặc chữ nhật ghép module sẽ tạo cảm giác hoạt động nhóm tự nhiên hơn.

  • Ghế nhẹ, an toàn, dễ bê giúp lớp linh hoạt trong từng hoạt động.

  • Mặt bàn nên dùng loại chịu lực, không bám màu, để dù vẽ, dán, lắp robot hay làm thí nghiệm nhẹ đều không bị xuống cấp nhanh.

Một bộ bàn ghế phù hợp có thể giúp căn phòng trở nên chuyên nghiệp, năng lượng hơn.

3. Tủ kệ – yếu tố giúp phòng STEAM nhìn chuyên nghiệp ngay lập tức

Nhiều trường mới mở mắc lỗi phổ biến: mua thiết bị STEAM rất nhiều nhưng lại thiếu tủ kệ. Kết quả là không gian bừa bộn, giáo viên tốn hàng giờ để phân loại dụng cụ.

Hệ tủ kệ tốt sẽ:

  • tạo cảm giác căn phòng luôn gọn gàng,

  • giúp học sinh tự tìm – tự cất – tự quản lý,

  • khiến phụ huynh ấn tượng khi tham quan.

Những loại tủ cần ưu tiên gồm:

  • tủ nhiều ngăn đựng linh kiện và robot,

  • kệ mở trưng bày sản phẩm sáng tạo,

  • tủ khóa cho thiết bị công nghệ,

  • kệ thấp dành cho vật liệu tái chế.

Chỉ cần tủ kệ được bố trí thông minh, phòng STEAM sẽ trở nên chuyên nghiệp hơn.

4. Khu thực hành của STEAM tiểu học & THCS

Học bằng trải nghiệm luôn là phần hấp dẫn nhất. Vì vậy khu thực hành cần:

  • bàn thí nghiệm chống hóa chất nhẹ,

  • chậu rửa và vòi nước đặt đúng vị trí,

  • giá treo dụng cụ để mọi thứ trong tầm với,

  • khoảng cách vừa đủ để đảm bảo an toàn.

Một góc thí nghiệm được thiết kế chỉn chu giúp học sinh không chỉ làm cho xong nhiệm vụ, mà thực sự thấy mình đang “làm khoa học”.

5. Góc nghệ thuật – nơi căn phòng trở nên mềm mại

STEAM không chỉ là robot, lập trình và ống nghiệm. Góc nghệ thuật mang đến sự cân bằng cần thiết:

  • bàn thủ công rộng,

  • kệ màu – giấy – vật liệu ART,

  • bảng treo tranh thành phẩm.

Nhiều trường bỏ qua góc này khi setup lần đầu, khiến phòng STEAM thiên về công nghệ mà thiếu cảm xúc. Một mảng màu nghệ thuật nhẹ nhàng sẽ giúp căn phòng thân thiện và gần gũi hơn.

6. Khu công nghệ – trạm điều khiển của tiết học

Đây là nơi robot, máy tính, tablet, màn hình tương tác được đặt một cách khoa học.

Nội thất nên ưu tiên:

  • Bàn máy tính hoặc bàn lắp robot có rãnh đi dây gọn gàng

  • Tủ đựng robot theo bộ để giáo viên dễ kiểm soát

  • Kệ để pin, dây cáp, cảm biến – tránh thất lạc

Không gian công nghệ nên nằm gần nguồn điện, internet và có ánh sáng tốt để học sinh thao tác chính xác.

7. Ánh sáng – bảng – màn hình: bộ ba tạo cảm hứng

Một phòng STEAM đẹp hay không, cảm xúc học sinh có tăng lên hay không, phụ thuộc rất nhiều vào ánh sáng và thiết bị trình chiếu:

  • Bảng từ đặt ở vị trí dễ quan sát

  • Màn hình tương tác 65–75 inch tùy diện tích

  • Ánh sáng trắng – trung tính, không chói – không tối

  • Các khu góc có điểm nhấn hơi ấm (warm-tone) để tạo không gian rộng

Chỉ vài thay đổi nhỏ về ánh sáng có thể khiến căn phòng nhìn hiện đại hơn rất nhiều.

8. Bố cục tổng thể: biến phòng STEAM thành một hành trình học tập

Một bố cục hiệu quả thường có cấu trúc:

  • Trung tâm: bàn nhóm

  • Bốn cạnh tường: tủ kệ

  • Một góc: nghệ thuật

  • Một góc: công nghệ

  • Cuối phòng: khu thực hành

  • Lối đi thông suốt 1m để học sinh dễ di chuyển

Bố trí chuẩn sẽ khiến phòng STEAM trông như một “workshop thu nhỏ”, chuyên nghiệp và đầy cảm hứng.

Setup phòng STEAM lần đầu là quá trình nhiều cảm hứng – nếu bạn chọn cách nhìn nó như hành trình tạo ra một môi trường nuôi dưỡng tương lai. Khi nội thất được đầu tư đúng trọng tâm, bố trí đúng dòng chảy học tập và ưu tiên trải nghiệm học sinh, căn phòng không chỉ đẹp mà còn mang tính giáo dục sâu sắc.