Bố trí góc học tập cho trẻ tại nhà, đặt bàn hướng nào và cao bao nhiêu

Đặt bàn hướng nào?

Ánh sáng đến từ phía đối diện tay cầm bút. Trẻ thuận tay phải thì cửa sổ hoặc đèn bàn ở bên trái. Đây là lý do vật lý thuần tuý: bàn tay và cánh tay chắn nguồn sáng, bóng đổ xuống ngay điểm bút chạm giấy.

Không đặt bàn quay mặt thẳng ra cửa sổ. Trẻ ngồi nhìn thẳng vào vùng sáng mạnh thì mắt phải liên tục điều tiết giữa trang vở tối và nền cửa sổ sáng. Đặt bàn vuông góc với cửa sổ là hợp lý nhất.

Đèn bàn dùng cùng đèn trần, không dùng một mình. Bật mỗi đèn bàn trong phòng tối tạo ra vũng sáng giữa nền tối, mắt phải điều tiết mỗi lần trẻ ngẩng lên nhìn quanh. Tránh đặt bàn quay lưng ra cửa ra vào nếu trẻ hay mất tập trung. Người đi qua sau lưng khiến trẻ quay lại nhìn.

Chiều cao bàn ghế lấy theo đâu?

Đây là chỗ nhiều gia đình làm sai nhất: mua bàn theo lớp con đang học, hoặc mua sẵn một bộ “dùng được lâu”. Căn cứ đúng là chiều cao cơ thể. Ngành giáo dục có sẵn bảng cỡ số cho việc này: Thông tư liên tịch 26/2011/TTLT-BGDĐT-BKHCN-BYT do Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Y tế cùng ban hành, chia bàn ghế thành các cỡ số theo khoảng chiều cao học sinh. Bảng cỡ số đầy đủ có ở dòng sản phẩm bàn ghế học sinh làm theo Thông tư 26.

Ba dấu hiệu nhận ra bàn ghế sai cỡ, kiểm ngay tại nhà trong một phút:

• Chân trẻ không chạm sàn, hoặc chạm nhưng đùi bị ép lên mép ghế. Ghế cao quá
• Trẻ phải nhô vai lên mới đặt được cẳng tay lên mặt bàn. Bàn cao quá so với ghế
• Trẻ cúi gập người xuống sát vở. Thường là bàn thấp quá, hoặc ánh sáng không đủ nên trẻ ghé sát để nhìn

Trẻ đang lớn nhanh thì mua kiểu gì?

Một bộ bàn ghế cố định sẽ lệch cỡ sau một hai năm. Có hai cách xử lý, chọn theo ngân sách: Bàn chỉnh được chiều cao theo nấc. Dòng bàn ghế tiểu học của Nội thất Hồng Đức có loại chỉnh ba nấc, một chiếc bàn theo trẻ qua vài năm học:

Mã	Mặt bàn	Ba nấc chiều cao
SSBTH13	700 × 480 mm	570, 600 và 630 mm
SSBTH15	800 × 480 mm	590, 630 và 670 mm

Mua đúng cỡ hiện tại, chấp nhận thay. Rẻ hơn từng lần nhưng tính cả vòng đời thì thường không rẻ hơn, và mỗi lần thay lại phải bố trí lại góc học.

Bàn liền giá sách hay bàn rời?

Bàn có giá sách gắn phía trên giữ sách vở trong tầm với mà không lấn chỗ viết. Hợp với phòng nhỏ, vì tận dụng chiều cao thay vì chiều ngang. Nhược điểm là giá sách chắn một phần tầm nhìn phía trước, và phòng thấp trần sẽ thấy bí.

Bàn chữ L kê góc phòng tận dụng được hai mặt tường, mặt này để viết, mặt kia đặt máy tính hoặc bày sách. Ví dụ mã HBT38G gồm hai cánh 1200 × 1200 mm và 600 × 1800 mm, ngăn kéo và hộc tủ nằm phía tay phải. Bàn phẳng đơn giản kèm kệ riêng linh hoạt nhất khi đổi chỗ, và dễ mua bổ sung từng món.

Xem thêm các mẫu tại danh mục Bàn học trẻ em.

Sắp xếp thế nào để trẻ tự giữ được gọn?

Nguyên tắc gọn: thứ dùng hằng ngày phải lấy được mà không đứng dậy, thứ dùng theo tuần để trên giá, thứ hết học kỳ mới động tới thì cất chỗ khác.

• Mặt bàn chỉ để thứ đang dùng cho môn đang học. Bút và thước để trong ống hoặc ngăn kéo trên cùng
• Sách giáo khoa xếp theo thời khoá biểu, không xếp theo chiều cao gáy sách
• Chừa sẵn một khay trống để trẻ dồn đồ vào đó khi cần dọn nhanh. Không có chỗ dồn thì đồ sẽ nằm luôn trên bàn

Điều quan trọng hơn cách xếp: vị trí cất đồ phải nằm trong tầm với của trẻ. Ngăn cao quá thì người lớn sẽ là người cất, và trẻ không hình thành được thói quen.

Trang trí tới mức nào là đủ?

Trang trí giúp trẻ thấy đây là góc của mình, nhưng có ngưỡng. Hai thứ nên tránh vì ảnh hưởng trực tiếp tới việc nhìn:

• Mặt bàn quá bóng. Bề mặt bóng phản chiếu đèn trần thành vệt sáng loang đúng vùng viết, trẻ phải nghiêng đầu hoặc kéo vở sang bên
• Quá nhiều đồ chuyển động hoặc phát sáng trong tầm mắt khi ngồi học

Phần chọn màu bàn ghế, gồm cả chuyện màu nào giấu bẩn và chất liệu nào giữ màu bền, nằm ở bài chọn màu bàn ghế học sinh.

Ánh sáng bao nhiêu là đủ?

Nhà ở không có quy định bắt buộc như trường học, nhưng mốc của trường học dùng tham chiếu được vì việc đọc viết là như nhau. TCVN 8794:2011 do Bộ Khoa học và Công nghệ công bố, Bảng 4, đặt độ rọi chiếu sáng chung trong phòng học là 300 lux, và riêng mặt bảng là 500 lux với yêu cầu chống loá. Cách kiểm không cần máy đo: ngồi vào đúng chỗ của trẻ, đặt tay lên trang vở. Nếu bóng tay in rõ nét lên chỗ viết thì nguồn sáng đang sai hướng. Nếu phải ghé sát mới đọc được chữ thì thiếu sáng.

Bài do bộ phận kỹ thuật Công ty Cổ phần Thiết bị giáo dục Hồng Đức biên soạn, dựa trên hồ sơ sản phẩm và kinh nghiệm tư vấn bố trí góc học tập cho gia đình.