Kê bàn học cho con thì tính ánh sáng trước, phong thủy sau

Đặt bàn cạnh cửa sổ thì cửa sổ nên ở bên nào?

Bên trái, nếu con thuận tay phải. Lý do đơn giản đến mức ít ai nghĩ tới: bàn tay cầm bút luôn nằm giữa nguồn sáng và trang giấy. Đèn hoặc cửa sổ ở bên phải thì bóng bàn tay đổ đúng lên chỗ con đang viết. Con cúi thấp xuống để nhìn cho rõ, và cái cúi ấy lặp lại mỗi tối.

Con thuận tay trái thì làm ngược lại, cửa sổ bên phải. Chuyện này nhiều nhà bỏ qua vì mặc định trẻ nào cũng thuận tay phải. Bốn cách kê so với cửa sổ, mỗi cách một kết quả khác nhau:

Cửa sổ nằm ở	Chuyện xảy ra	Nên hay không
Bên trái chỗ ngồi	Tay phải cầm bút không che sáng, trang giấy sáng đều	Nên, với trẻ thuận tay phải
Bên phải chỗ ngồi	Bóng bàn tay đổ đúng lên chỗ đang viết	Chỉ hợp trẻ thuận tay trái
Sau lưng	Người con che mất ánh sáng, trang giấy nằm trong bóng	Tránh
Trước mặt	Ánh sáng chiếu thẳng vào mắt, nhìn vào vở thấy tối	Tránh

Trường học có tiêu chuẩn thiết kế riêng cho từng cấp: TCVN 8793:2011 cho trường tiểu học và TCVN 8794:2011 cho trường trung học. Bảng 4 của TCVN 8794:2011 đặt mức chiếu sáng chung cho phòng học là 300 lux. Đó là chỉ tiêu cho lớp học chứ không bắt buộc với phòng ở nhà, nhưng nó cho biết mức sáng mà người soạn tiêu chuẩn cho là đủ để đọc viết lâu.

Buổi tối thì đèn đặt thế nào?

Đèn bàn đặt cùng phía với cửa sổ, tức phía đối diện tay cầm bút. Nguyên tắc giống hệt ban ngày. Một chỗ hay sai: chỉ bật đèn bàn trong phòng tối. Lúc đó mặt bàn rất sáng còn xung quanh tối om, mắt con phải liên tục điều tiết mỗi lần ngẩng lên nhìn ra ngoài rồi cúi xuống trang vở. Bật cả đèn trần cho phòng sáng đều rồi mới thêm đèn bàn thì đỡ mỏi hơn nhiều.

Vì sao không nên kê bàn quay lưng ra cửa ra vào?

Cái này không cần tới phong thủy để giải thích. Ngồi quay lưng ra cửa thì mỗi lần có người đi qua, con nghe tiếng động phía sau mà không thấy gì, phản xạ tự nhiên là ngoái đầu lại. Một buổi tối vài chục lần như vậy. Kê bàn sao cho con nhìn thấy cửa bằng tầm mắt ngang, không phải quay người, là hết chuyện.

Tương tự, bàn kê giữa phòng không có gì phía sau lưng khiến trẻ nhỏ hay ngoái nhìn quanh. Một bên tựa vào tường thì yên tâm hơn.

Chiều cao bàn quan trọng hơn chỗ kê

Kê đâu cũng được nếu bàn vừa vóc dáng. Ngược lại, bàn cao sai thì kê chỗ đẹp nhất phòng cũng vô ích. Bảng cỡ số bàn ghế học sinh trong Thông tư liên tịch 26/2011/TTLT-BGDĐT-BKHCN-BYT, do Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ và Bộ Y tế cùng ban hành, chia sáu cỡ theo chiều cao. Số đo chiều cao của con thì nhà trường đã có sẵn, vì Thông tư liên tịch 13/2016/TTLT-BYT-BGDĐT về công tác y tế trường học yêu cầu khám sức khoẻ đầu năm, trong đó có đo chiều cao. Cách tra và cách đo tôi viết ở bài chọn bàn ghế học sinh theo chiều cao. Riêng lứa cấp 2 có mấy điều cần bàn thêm, nằm ở bài bàn học cho học sinh cấp 2.

Còn cách kiểm bộ bàn ghế đang dùng có còn vừa với con không thì xem ở bài bàn ghế học sinh có vừa với các em không.

Còn phong thủy thì sao?

Nhiều gia đình quan tâm chuyện này nên tôi nói cho rõ ràng: phong thủy là quan niệm truyền thống, không phải quy định kỹ thuật và cũng không có văn bản nào đứng sau. Ai tin thì theo, không tin thì bỏ qua, bài này không khuyên bên nào. Điều thú vị là mấy điều kiêng phổ biến nhất lại trùng với lý do thực tế:

• Không quay lưng ra cửa: lý do thực tế là trẻ hay ngoái nhìn, đã nói ở trên
• Không kê giữa phòng, phải có chỗ dựa lưng: cũng vậy, lưng trống thì khó tập trung
• Không ngồi dưới xà ngang: xà ngang thấp làm không gian bí và thường kèm theo thiếu sáng
• Không treo gương sau lưng ghế: gương phản chiếu đèn vào mắt hoặc vào trang vở

Ngoài ra phong thủy còn có bảng vị trí Văn Xương tra theo can chi ngày sinh để chọn hướng bàn. Đây thuần túy là niềm tin, mỗi thầy một cách tra, và tôi không đưa bảng ấy vào bài vì không kiểm chứng được. Một điều nên nhớ nếu gia đình theo phong thủy: đừng vì chọn cho đúng hướng mà đẩy bàn vào góc thiếu sáng hoặc chỗ con phải quay lưng ra cửa sổ. Ánh sáng là thứ đo được và ảnh hưởng tới mắt con thật sự.

Bàn học ở nhà nên chọn loại nào?

Hai kiểu phổ biến, khác nhau ở chỗ có giá sách liền hay không. Bàn liền giá sách gọn, sách vở để ngay tầm với. Nhưng đọc thông số phải cẩn thận: kích thước ghi kiểu 1200 × 550 × 1200 mm thì con số cuối là chiều cao tính tới nóc giá sách, không phải chiều cao mặt bàn. Hỏi thẳng người bán mặt bàn cách sàn bao nhiêu.

Bàn đơn không giá sách thì thông số rõ ràng hơn. Ví dụ dòng bàn học đơn gấp gọn của Nội thất Hồng Đức có mặt bàn 700 × 480 mm và ba mức chiều cao 640, 700, 750 mm, chọn theo chiều cao của con. Loại này gấp chân lại cất đi được khi cần lấy chỗ trống.

Kiểm nhanh chỗ ngồi của con

Bốn việc, làm trong hai phút vào một buổi tối con đang học: Đứng phía sau nhìn xem có bóng bàn tay đổ lên chỗ con đang viết không. Nhìn xem phòng có sáng đều hay chỉ mỗi vùng bàn sáng. Xem lưng con có chỗ tựa hay đang ngồi giữa phòng. Cuối cùng nhìn tư thế: vai có bị nhướn lên hay lưng có gập xuống không, nếu có thì vấn đề nằm ở chiều cao bàn ghế chứ không phải ở chỗ kê.