Mua sắm tập trung và mua sắm riêng lẻ, trường học cần biết gì

Mua sắm tập trung là cách mua mà một đơn vị mua sắm tập trung của bộ, cơ quan trung ương hoặc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh đứng ra gom nhu cầu của nhiều đơn vị rồi tổ chức đấu thầu chung. Mua sắm riêng lẻ là trường tự lập dự toán, tự chọn nhà thầu và tự ký hợp đồng. Bàn, ghế, tủ thuộc nhóm được khuyến khích mua tập trung, nhưng chỉ bắt buộc khi đã nằm trong danh mục mua sắm tập trung được ban hành.

Bộ bàn ghế học sinh tiểu học 2 chỗ mặt gỗ, ghế rời có tựa
Bàn ghế học sinh thường do trường hoặc xã, phường tự mua theo dự toán.

Mua sắm tập trung là gì?

Theo Điều 89 Nghị định 214/2025/NĐ-CP về lựa chọn nhà thầu, việc mua sắm tập trung được thực hiện thông qua đơn vị mua sắm tập trung thuộc bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan khác ở trung ương hoặc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Nếu đơn vị mua sắm tập trung không đủ năng lực thì được thuê tư vấn đấu thầu để lựa chọn nhà thầu.

Nói gọn: trường không còn là bên đứng ra mua. Trường báo nhu cầu, đơn vị mua sắm tập trung cộng nhu cầu của nhiều trường lại thành một gói lớn, tổ chức đấu thầu, rồi hàng được giao về từng trường.

Phòng tin học trường liên cấp Nobel Quảng Xương với bàn gỗ và máy tính
Phòng tin học trường liên cấp Nobel Quảng Xương do Hồng Đức lắp đặt.

Nghị định này đã được sửa vài lần trong năm 2026, gần nhất là Nghị định 349/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ 09/9/2026. Những gì bài viết nêu về mua sắm tập trung là theo bản đã cập nhật lần sửa đó.

Mua sắm tập trung khác mua sắm riêng lẻ ở những điểm nào?

Với đơn vị sự nghiệp công lập như trường công lập, khoản 2 Điều 41 Nghị định 186/2025/NĐ-CP quy định: căn cứ dự toán được giao và nguồn kinh phí được phép sử dụng, đơn vị tự tổ chức mua sắm tài sản công theo pháp luật về đấu thầu, không phải trình ban hành quyết định mua sắm. Đó là cách mua riêng lẻ. Khi tài sản được mua theo phương thức tập trung thì thực hiện theo pháp luật về đấu thầu và Chương VI của nghị định này.

Nội dung Mua sắm riêng lẻ Mua sắm tập trung
Ai đứng ra mua Trường (hoặc cơ quan chủ quản) tự tổ chức Đơn vị mua sắm tập trung của bộ, cơ quan trung ương hoặc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh
Trường làm gì trước khi mua Lập dự toán, yêu cầu kỹ thuật, kế hoạch lựa chọn nhà thầu Gửi nhu cầu cho đơn vị mua sắm tập trung
Hình thức lựa chọn nhà thầu Theo Luật Đấu thầu, tùy gói thầu Đấu thầu rộng rãi, trừ trường hợp đủ điều kiện áp dụng hình thức khác (khoản 3 Điều 89 Nghị định 214/2025/NĐ-CP)
Ai ký hợp đồng Trường ký với nhà thầu trường chọn Đơn vị mua sắm tập trung ký trực tiếp, hoặc ký thỏa thuận khung rồi từng đơn vị ký hợp đồng với nhà thầu đã trúng
Trường nhận hàng Nghiệm thu theo hợp đồng của trường Nhận hàng, ký giao nhận, ghi tăng tài sản

Về chọn hình thức đấu thầu khi trường tự mua, xem thêm bài chào hàng cạnh tranh và đấu thầu rộng rãi.

Bàn ghế, tủ có bắt buộc phải mua sắm tập trung không?

Khoản 2 Điều 90 Nghị định 214/2025/NĐ-CP liệt kê các hàng hóa, dịch vụ được khuyến khích mua sắm tập trung, trong đó điểm b ghi rõ thiết bị văn phòng gồm điện thoại để bàn, giấy in, bàn, ghế, tủ và các thiết bị khác. “Khuyến khích” chưa phải “bắt buộc”.

Điểm ràng buộc nằm ở khoản 2 Điều 89: với hàng hóa thuộc danh mục phải áp dụng mua sắm tập trung có sử dụng thỏa thuận khung, đơn vị có nhu cầu phải ký hợp đồng với nhà thầu đã được chọn qua mua sắm tập trung. Nếu thỏa thuận khung còn hiệu lực mà ký với nhà thầu khác thì không được thanh toán, trừ các trường hợp nghị định cho phép.

Vì vậy, trước khi tự mua bàn ghế hay tủ, trường nên hỏi cơ quan chủ quản (Sở Giáo dục và Đào tạo, hoặc Ủy ban nhân dân xã, phường) xem món đó đã nằm trong danh mục mua sắm tập trung của tỉnh hay trong một kế hoạch mua sắm tập trung đang chạy chưa.

Phòng học kê các dãy bàn ghế học sinh mặt gỗ chân sắt và bảng viết
Bàn ghế học sinh: trước khi tự mua, hỏi cơ quan chủ quản danh mục mua sắm tập trung.

Thanh Hóa đang mua sắm tập trung thiết bị dạy học như thế nào?

Năm 2026, Ủy ban nhân dân tỉnh Thanh Hóa ban hành Kế hoạch mua sắm thiết bị dạy học tối thiểu thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018 cho các cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn tỉnh. Những điểm trường cần biết:

  • Phạm vi: thiết bị dạy học tối thiểu cho các lớp 4, 5, 8, 9, 11 và 12.
  • Cách mua: mua sắm tập trung ở cấp tỉnh, không chia thành các nhiệm vụ mua sắm riêng lẻ để xã, phường hay trường tự mua; không giao dự toán cho trường tự mua thiết bị thuộc phạm vi này.
  • Chủ đầu tư: Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp Thanh Hóa.
  • Kinh phí dự kiến: 362.874 triệu đồng, gồm khoảng 84.781 triệu đồng năm 2026 và 278.093 triệu đồng năm 2027, từ nguồn chi thường xuyên ngân sách tỉnh.
  • Danh sách thiết bị kèm kế hoạch có cả đồ gắn với phòng bộ môn như tủ hút (62 cái), tủ bảo quản hóa chất (95 cái), tủ bảo quản kính hiển vi (84 cái), giá để ống nghiệm (568 cái). Danh sách này không có bàn ghế học sinh.
  • Phần nhu cầu không thuộc phạm vi mua sắm tập trung thì Ủy ban nhân dân xã, phường chủ động bố trí ngân sách cấp xã và nguồn hợp pháp khác để mua.

Quy trình mua sắm tập trung gồm những bước nào?

Khoản 1 Điều 91 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định quy trình mua sắm tập trung áp dụng đấu thầu rộng rãi gồm:

  1. Xác định khối lượng mua sắm, căn cứ nhu cầu các đơn vị gửi đến đơn vị mua sắm tập trung.
  2. Lập, phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu.
  3. Tổ chức lựa chọn nhà thầu.
  4. Đánh giá hồ sơ dự thầu.
  5. Thẩm định, phê duyệt, công khai kết quả lựa chọn nhà thầu.
  6. Hoàn thiện, ký kết thỏa thuận khung.
  7. Hoàn thiện, ký kết và thực hiện hợp đồng. Nếu đơn vị mua sắm tập trung ký hợp đồng trực tiếp với nhà thầu trúng thầu thì không phải ký thỏa thuận khung.
  8. Quyết toán, thanh lý hợp đồng.

Khoản 2 cùng điều cho phép chia gói thầu thành nhiều phần để chọn một hoặc nhiều nhà thầu. Bước 1 là chỗ trường ảnh hưởng nhiều nhất: số liệu nhu cầu gửi lên sai thì hàng về cũng sai số lượng.

Thỏa thuận khung ghi những gì, trường nên đọc mục nào?

Theo Điều 92 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, thỏa thuận khung phải ghi rõ phạm vi cung cấp, thời gian và địa điểm giao hàng, mức giá từng loại hàng, điều kiện bảo hành, bảo trì, trách nhiệm các bên và thời hạn hiệu lực.

Khi hàng về trường, ba mục nên mở ra đối chiếu là: phạm vi cung cấp (đúng chủng loại, số lượng của trường), điều kiện bàn giao, và điều kiện bảo hành, bảo trì. Phần bảo hành khác bảo trì ở đâu có trong bài bảo hành và bảo trì trong hợp đồng.

Trường cần chuẩn bị gì với mỗi cách mua?

Với phần thuộc mua sắm tập trung, kế hoạch của Thanh Hóa giao trường các việc:

  • Rà soát, xác định nhu cầu, xác nhận số liệu, danh mục, số lượng theo hướng dẫn của Sở Giáo dục và Đào tạo.
  • Cung cấp địa điểm giao nhận, điều kiện lắp đặt; chuẩn bị phòng học, nguồn điện, hạ tầng kỹ thuật, người tiếp nhận.
  • Ký biên bản giao nhận, ghi tăng, hạch toán, quản lý và bảo quản thiết bị.

Với phần trường tự mua (bàn ghế học sinh và các món không nằm trong phạm vi mua sắm tập trung), việc chính là lập dự toán mua sắm bàn ghế, viết yêu cầu kỹ thuật bàn ghế học sinh, cân nhắc mua một lần hay theo từng đợt, rồi nghiệm thu bàn ghế học sinh khi hàng về.

Hồng Đức là đơn vị sản xuất nội thất trường học, không phải cơ quan tư vấn pháp luật. Hình thức lựa chọn nhà thầu cho từng gói do chủ đầu tư và người có thẩm quyền quyết định. Phần trên tóm tắt quy định để người mua nắm trước khi làm việc với cơ quan chủ quản.

Câu hỏi thường gặp về mua sắm tập trung

Tỉnh đang mua sắm tập trung, trường có được tự mua bàn ghế không?

Phụ thuộc bàn ghế có nằm trong danh mục hoặc kế hoạch mua sắm tập trung đó không. Kế hoạch mua sắm thiết bị dạy học tối thiểu năm 2026 của Thanh Hóa không có bàn ghế học sinh, nên phần này vẫn mua theo dự toán được giao. Nếu món hàng thuộc danh mục phải mua sắm tập trung có thỏa thuận khung còn hiệu lực thì phải ký với nhà thầu đã trúng, theo khoản 2 Điều 89 Nghị định 214/2025/NĐ-CP.

Nhà thầu đã ký thỏa thuận khung mà không ký hợp đồng với trường thì sao?

Trường báo cho đơn vị mua sắm tập trung. Theo Điều 91 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, nhà thầu đã ký thỏa thuận khung, được yêu cầu ký hợp đồng mà không ký, không thực hiện bảo đảm thực hiện hợp đồng (trừ bất khả kháng) sẽ bị khóa tài khoản trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia trong 06 tháng.

Công ty Cổ phần Thiết bị giáo dục Hồng Đức sản xuất nội thất trường học, trong đó có bàn ghế học sinh, bàn thí nghiệm, tủ hút khí độc HTN26 và tủ đựng hóa chất HTN25, tại xưởng Lô C, Khu công nghiệp Lễ Môn, phường Quảng Phú, tỉnh Thanh Hóa.

Trường cần tư vấn thông số cho phần nội thất tự mua, vui lòng liên hệ hotline 0914 312 295.

Nguồn trong bài

  • Nghị định 214/2025/NĐ-CP ngày 04/8/2025 quy định chi tiết Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu, Điều 89, 90, 91, 92, bản đã sửa đổi theo Nghị định 349/2026/NĐ-CP.
  • Nghị định 186/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý, sử dụng tài sản công, Điều 3 và Điều 41.
  • Kế hoạch mua sắm thiết bị dạy học tối thiểu thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018 cho các cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, Ủy ban nhân dân tỉnh Thanh Hóa, năm 2026 (Cơ sở dữ liệu văn bản pháp luật tỉnh Thanh Hóa).