Phòng học Âm nhạc đạt chuẩn, diện tích tối thiểu và bài toán tiếng ồn

Diện tích tối thiểu phòng học Âm nhạc

Trong hệ thống phòng học bộ môn, Âm nhạc được xếp cùng nhóm với Mĩ thuật và Công nghệ. Đây là nhóm có định mức diện tích trên mỗi học sinh cao nhất ở cả ba cấp học.

Vì sao phòng Âm nhạc cần rộng như phòng Mĩ thuật?

Nhiều người lập dự án thường thắc mắc vì sao phòng Âm nhạc lại cần diện tích lớn hơn phòng Ngoại ngữ hay Tin học. Ở cấp THPT, định mức của phòng Âm nhạc là 2,45 m² mỗi học sinh, trong khi phòng Ngoại ngữ là 2,00 m². Sự khác biệt đến từ hình thức hoạt động trong giờ học:

• Học sinh học ngoại ngữ chủ yếu ngồi tại chỗ, tương tác qua thiết bị nghe nhìn hoặc bàn ghế cố định.
• Học sinh học âm nhạc cần không gian di chuyển, luyện tập nhạc cụ, tập hát tập thể, vận động theo nhạc và biểu diễn nhóm trước lớp.
• Phòng cần khoảng không gian phía trước làm khu vực biểu diễn, chỗ đặt nhạc cụ chuyên dụng (như đàn piano, organ) và khoảng trống giữa các dãy ghế để giáo viên di chuyển uốn nắn tư thế cho học sinh.

Tiếng ồn ít được tính tới khi lập dự án

Khác với các phòng học bộ môn khác, phòng Âm nhạc phát ra âm thanh cường độ lớn trong suốt tiết học. Tiếng hát tập thể, tiếng đàn và nhạc cụ gõ nếu không được tính toán vị trí sẽ truyền thẳng sang các lớp học văn hoá bên cạnh, gây gián đoạn việc giảng dạy. Đây là bài toán mà đơn vị thiết kế và nhà trường phải xử lý ngay từ khâu chọn vị trí phòng, trước khi tính tới vật liệu:

• Vị trí bố trí trong dãy nhà: Tránh đặt phòng Âm nhạc kẹp giữa hai phòng học lý thuyết thông thường. Phương án tốt nhất là bố trí ở vị trí đầu hồi, tầng trên cùng của dãy nhà, hoặc đặt riêng trong khối nhà chức năng, phòng học bộ môn.
• Hướng mở cửa: Hạn chế mở cửa chính và cửa sổ đối diện trực tiếp với hành lang của các lớp học đang học văn hoá cùng thời điểm.
• Vật liệu hoàn thiện: Sử dụng rèm cửa dày, trần tiêu âm hoặc vách gỗ tiêu âm bề mặt để hạn chế dội âm trong phòng và giảm truyền âm ra bên ngoài.

Ngoài diện tích, phòng còn phải đạt gì?

Theo Quy định phòng học bộ môn ban hành kèm Thông tư 14/2020/TT-BGDĐT, phòng học bộ môn phải có hệ thống thông gió, cấp điện, cấp thoát nước và chiếu sáng đạt tiêu chuẩn quốc gia do Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Khi tra cứu, nhà trường cần phân biệt rõ Thông tư 14/2020/TT-BGDĐT (được sửa đổi bởi Thông tư 14/2025/TT-BGDĐT) quy định riêng về phòng học bộ môn, khác với Thông tư 13/2020/TT-BGDĐT quy định về tiêu chuẩn cơ sở vật chất chung của toàn trường. Bạn đọc có thể xem thêm chi tiết về tiêu chuẩn kỹ thuật chung tại bài viết về phòng học mĩ thuật đạt chuẩn hoặc phòng học ngoại ngữ đạt chuẩn.

Về thiết bị dạy học và nhạc cụ tối thiểu cho môn Âm nhạc, danh mục do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành trong các văn bản riêng bám sát Chương trình giáo dục phổ thông. Danh mục này tách rời với phần xây dựng và nội thất cơ bản của phòng.

Kích thước bàn ghế phòng Âm nhạc có quy định không?

Hiện nay không có văn bản pháp luật nào quy định kích thước cố định bắt buộc cho bàn ghế phòng Âm nhạc. Vì vậy những lời chào hàng kiểu “bàn ghế phòng Âm nhạc đạt chuẩn Bộ Giáo dục” là không có căn cứ. Việc lựa chọn bàn ghế phòng Âm nhạc được tính toán linh hoạt dựa trên diện tích thực tế của phòng và sĩ số học sinh:

• Tính sĩ số tối đa: Lấy diện tích làm việc thực tế của phòng chia cho định mức m² mỗi học sinh theo cấp học (1,85 m² ở tiểu học, 2,25 m² ở THCS, 2,45 m² ở THPT).
• Dạng ghế ngồi: Nhiều trường ưu tiên sử dụng ghế đơn không tựa hoặc ghế xếp gọn có thể di chuyển nhanh chóng, tạo không gian trống khi chuyển sang hoạt động múa hoặc vận động tập thể.
• Bàn học chuyên dụng: Nếu dùng bàn, nên chọn bàn có kích thước gọn nhẹ, dễ ghép cụm hoặc xếp vào góc khi cần không gian biểu diễn.

Lập hồ sơ mời thầu cần ghi gì?

Vì không có quy định cứng về kích thước bàn ghế và vật liệu cách âm cho phòng Âm nhạc, hồ sơ mời thầu nếu viết chung chung sẽ rất khó nghiệm thu hoặc nhận về sản phẩm không đúng nhu cầu sử dụng. Khi lập hồ sơ mời thầu, đơn vị lập dự toán cần ghi rõ:

• Diện tích làm việc thực tế của phòng và sĩ số học sinh thiết kế tối đa theo định mức thông tư.
• Bản vẽ sơ đồ bố trí mặt bằng: khu vực ngồi học, khu vực bục biểu diễn, vị trí để đàn và giá để nhạc cụ.
• Quy cách kích thước, vật liệu khung thép, mặt gỗ của bàn ghế và giá để thiết bị.
• Yêu cầu về kiểm định vật liệu nội thất trường học, đảm bảo an toàn cho học sinh và độ bền trong môi trường sử dụng thường xuyên.