Đối với phụ huynh, giáo viên và nhà sản xuất, việc lựa chọn bàn ghế học sinh không chỉ dừng lại ở kiểu dáng, mà còn cần quan tâm đến yếu tố an toàn vật liệu bàn ghế học sinh. Đây không phải chuyện cảm tính: Thông tư liên tịch 26/2011/TTLT-BGDĐT-BKHCN-BYT có hẳn hai điều quy định về góc cạnh và vật liệu bàn ghế học sinh. Dưới đây là những điều cần lưu ý về góc cạnh và chất liệu khi chọn bàn ghế học sinh.
Tầm quan trọng của góc cạnh bàn ghế học sinh
1. Góc cạnh nhọn – Nguy cơ tiềm ẩn
Góc cạnh nhọn, sắc là một trong những yếu tố gây nguy hiểm cho học sinh, đặc biệt là với những trẻ ở độ tuổi mầm non và tiểu học. Trẻ em hiếu động thường có nguy cơ va chạm với các góc cạnh sắc nhọn, dẫn đến chấn thương hoặc tổn thương da. Để giảm thiểu rủi ro này, các nhà sản xuất nên chú trọng đến thiết kế bàn ghế với các góc cạnh được bo tròn.
2. Lợi ích của thiết kế bo tròn
Các sản phẩm với thiết kế bo tròn ở mọi góc cạnh không chỉ giúp giảm thiểu nguy cơ va đập, mà còn mang đến vẻ đẹp thẩm mỹ cho không gian học tập. Thêm vào đó, thiết kế bo góc còn tạo cảm giác thoải mái, dễ chịu hơn cho trẻ, giúp các em tự tin và thoải mái khi học tập mà không phải lo lắng về vấn đề an toàn.
3. Văn bản quy định gì về góc cạnh?
Thị trường hay nói “bàn ghế đạt tiêu chuẩn bo tròn góc cạnh”. Cần nói chính xác: không có văn bản nào quy định phải bo tròn.
Thông tư liên tịch 26/2011/TTLT-BGDĐT-BKHCN-BYT, Điều 4 khoản 5, quy định đúng một câu:
“Các góc, cạnh của bàn ghế phải nhẵn đảm bảo thẩm mỹ, an toàn.”
Yêu cầu là nhẵn, không phải bo tròn. Bo tròn là cách nhà sản xuất chọn để đạt yêu cầu đó, và là cách phổ biến nhất, nhưng vát cạnh hay bọc nẹp mà đạt độ nhẵn thì vẫn đúng quy định.
Khác biệt này quan trọng khi viết hồ sơ mời thầu. Ghi “góc cạnh nhẵn theo Thông tư liên tịch 26/2011” là trích đúng văn bản. Ghi “phải bo tròn” thì đó là yêu cầu riêng của nhà trường, cao hơn quy định, và cần ghi rõ là yêu cầu riêng để nhà thầu biết mà chào giá.
Điều 5 của cùng thông tư quy định về vật liệu:
“Mặt bàn, mặt ghế và chân bàn, chân ghế phải được làm bằng vật liệu cứng chịu lực, chịu được nước, không cong vênh, không độc hại.”
Bốn yêu cầu này đều là định tính, không kèm con số. Muốn có con số để nghiệm thu thì phải sang quy chuẩn vật liệu, nói ở phần dưới.
An toàn về vật liệu bàn ghế học sinh
1. Chất liệu thân thiện với môi trường
Chất liệu thân thiện với môi trường, không chứa các chất hóa học độc hại là ưu tiên hàng đầu khi chọn bàn ghế học sinh. Vật liệu phổ biến được khuyến nghị bao gồm gỗ tự nhiên, gỗ công nghiệp chất lượng cao và nhựa ABS an toàn. Những chất liệu này không chỉ giúp hạn chế tác động xấu đến môi trường, mà còn đảm bảo an toàn cho sức khỏe học sinh.
2. Gỗ tự nhiên và gỗ công nghiệp
- Gỗ Tự Nhiên: Loại gỗ này có độ bền cao, có thể tái chế và ít gây hại cho môi trường. Tuy nhiên, gỗ tự nhiên thường có giá thành cao hơn, và cần được xử lý kỹ lưỡng để đảm bảo không gây hại khi tiếp xúc lâu dài.
- Gỗ công nghiệp: MDF, HDF và ván dăm đều là lựa chọn phổ biến cho bàn ghế học sinh. Cần nói rõ một điều hay bị nói sai: ván gỗ công nghiệp luôn có formaldehyde, vì keo dán trong ván chứa chất này. Vấn đề không phải có hay không, mà là phát thải ở mức nào. Mức đó có quy chuẩn đo được, nói ở mục dưới.
3. Nhựa ABS và các loại nhựa an toàn khác
- Nhựa ABS: Loại nhựa này nổi bật với độ bền và khả năng chống va đập cao. ABS không chứa BPA và các chất độc hại khác, an toàn khi tiếp xúc trực tiếp, đặc biệt phù hợp cho các bộ phận tay vịn hoặc mặt bàn.
- Nhựa PP và PE: Cũng là các loại nhựa không chứa BPA, thường được ứng dụng trong sản xuất bàn ghế học sinh vì khả năng chống chịu tốt và độ bền cao.
Tầm quan trọng của việc kiểm định an toàn vật liệu
Các bàn ghế học sinh đạt chuẩn thường được kiểm định qua các bài kiểm tra nghiêm ngặt để đảm bảo không chứa chất độc hại, không gây dị ứng da và an toàn khi sử dụng lâu dài. Một số tiêu chuẩn an toàn nổi bật có thể kể đến như:
- Kết quả thử nghiệm phát thải formaldehyt theo QCVN 16:2023/BXD: đây là quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng, ban hành kèm Thông tư 04/2023/TT-BXD, hiệu lực từ 01/01/2024. Ván sợi, ván dăm và ván ghép thanh đều nằm trong danh mục phải chứng nhận hợp quy. Quy chuẩn phân hai mức: E1 không lớn hơn 0,124 mg/m³, E2 ở mức cao hơn. Thử nghiệm theo phương pháp buồng 1 m³, TCVN 11899-1:2018.
- Lưu ý về cách gọi: không có chứng nhận nào tên là “không chứa formaldehyde” cho ván gỗ công nghiệp. Cụm “E0” hay gặp trên thị trường cũng là cách gọi thương mại, không phải phân loại trong quy chuẩn Việt Nam. Khi nghiệm thu, thứ cần đòi là phiếu kết quả thử nghiệm ghi rõ phân loại E1 hay E2, không phải một dòng chữ quảng cáo trên nhãn.
- Chứng nhận không chứa BPA và các chất gây dị ứng: Đặc biệt quan trọng với các sản phẩm nhựa, giúp đảm bảo an toàn sức khỏe cho trẻ khi tiếp xúc lâu dài.
Lưu ý khi lựa chọn bàn ghế học sinh đảm bảo an toàn
Để lựa chọn được bàn ghế học sinh phù hợp, phụ huynh và nhà trường nên lưu ý:
- Kiểm tra thông tin chất liệu và tiêu chuẩn an toàn: Đọc kỹ nhãn mác, đảm bảo sản phẩm được làm từ chất liệu an toàn, không chứa chất độc hại.
- Chọn thiết kế bo tròn và chắc chắn: Hạn chế các góc cạnh sắc nhọn và chọn thiết kế kiên cố để tránh nguy cơ đổ ngã khi trẻ sử dụng.
- Ưu tiên các sản phẩm có chứng nhận an toàn rõ ràng: Những sản phẩm có nhãn mác chứng nhận chất lượng sẽ mang lại sự yên tâm cao hơn.
An toàn về góc cạnh và vật liệu là yếu tố quan trọng hàng đầu khi lựa chọn bàn ghế học sinh. Những chiếc bàn ghế với thiết kế bo tròn, chất liệu thân thiện và an toàn sẽ giúp bảo vệ sức khỏe cũng như tạo nên môi trường học tập an toàn, thoải mái cho trẻ em. Vì thế, việc lựa chọn kỹ lưỡng và thông minh sẽ mang lại sự an tâm và hài lòng không chỉ cho phụ huynh, mà còn cho cả nhà trường và các em học sinh.